BLTouch ve CR Touch ile Otomatik Yatak Seviyeleme: Kurulum, Ayar ve Mesh Kalibrasyonu

3D baskıda kaliteli sonuçlar almanın en kritik adımı, baskı yatağının nozula tam olarak paralel ve doğru mesafede olmasıdır. Bunun için geleneksel yöntem elle (manuel) seviyelemedir; ancak bu süreç hem zahmetli hem de yeniden baskı aldıkça bozulabilir. BLTouch ve CR Touch gibi otomatik prob sensörleri bu sorunu tamamen ortadan kaldırır. Bu rehberde söz konusu sensörlerin montajından Marlin firmware ayarına, mesh oluşturmaktan ince kalibrasyona kadar her şeyi ele alacağız.

BLTouch ve CR Touch Nedir?

BLTouch, Antclabs firmasının geliştirdiği, küçük bir itiş pini kullanan kapasitif bir prob sensörüdür. Creality’nin kendi tasarımı olan CR Touch ise optik sensör teknolojisini benimser ve metal bir pin kullanır. Her ikisi de yazıcının hotend taşıyıcısına monte edilir ve baskıdan önce yatağın birden fazla noktasını otomatik olarak ölçer.

Bu ölçümler sayesinde firmware, yatağın eğimini veya dalgalılığını hesaplayarak baskı boyunca Z eksenini sürekli telafi eder. Sonuç: ilk katman her noktada mükemmel yapışır.

Donanım Gereksinimleri

• BLTouch veya CR Touch sensörü (yazıcınıza uygun bağlantı kablosu ile)
• Hotend taşıyıcısına uygun montaj braketi (genellikle sensörle birlikte gelir)
• M3 vida seti
• Marlin 2.x destekli anakart (SKR, BTT, orijinal Creality v4.2.x vb.)
• Arduino IDE veya VSCode + PlatformIO (firmware derlemek için)

Montaj Adımları

1. Braketi takın: Sensörü hotend taşıyıcısındaki brakete vidalayın. Nozulun ucundan yaklaşık 2–3 mm yukarıda ve yatağın üzerinde rahatça hareket edebilecek konumda olmalıdır.
2. Kabloyu bağlayın: 5 telli BLTouch kablosunu anakartın BLTouch/Probe bağlantı noktasına takın. CR Touch 5 telli aynı standardı kullanır. Renk kodlarını anakart kılavuzunuzla çapraz kontrol edin.
3. Z-endstop’u devre dışı bırakın: Prob Z-endstop görevini üstleneceğinden mevcut Z sınır anahtarını bağlantısını kesmeniz veya firmware’de Z_STOP_PIN’i tanımsız bırakmanız gerekebilir.
4. X ve Y offset’i ölçün: Sensörün nozula göre yatay mesafesini mm cinsinden not edin. Bu değerleri firmware’e gireceksiniz.

Marlin Firmware Ayarları

Configuration.h dosyasında aşağıdaki tanımları etkinleştirin veya düzenleyin:

• #define BLTOUCH — BLTouch/CR Touch desteğini açar.
• #define NOZZLE_TO_PROBE_OFFSET { -44, -6, 0 } — X, Y, Z offset değerleri. X ve Y’yi kendi ölçümlerinize göre girin. Z offset’i sonradan LCD’den veya babystep ile ayarlayacaksınız.
• #define AUTO_BED_LEVELING_BILINEAR veya #define AUTO_BED_LEVELING_UBL — Mesh seviyeleme modunu seçin. Bilinear çoğu yazıcı için yeterlidir; UBL daha karmaşık ama daha güçlüdür.
• #define GRID_MAX_POINTS_X 5 — Mesh ızgara boyutu. 5×5 = 25 nokta genellikle idealdir.
• #define RESTORE_LEVELING_AFTER_G28 — Home sonrası mesh otomatik yüklenir.

Ayarları yaptıktan sonra firmware’i derleyip anakarta yükleyin.

Z Offset Kalibrasyonu

Firmware yüklendikten sonra Z offset’i doğru ayarlamak şarttır. Bunun için:

1. Yazıcıyı home edin (G28).
2. LCD menüsünden Configuration → Probe Z Offset bölümüne girin.
3. Nozulu yatağın üzerine getirin ve bir kağıt parçası koyun. Nozul kağıda hafifçe sürtene kadar Z offset değerini negatif yönde azaltın.
4. Değeri kaydedin (Store Settings / M500).

Mesh Oluşturma (G29 Komutu)

Kalibrasyon tamamlandıktan sonra G29 komutunu gönderin (Pronterface, OctoPrint veya LCD üzerinden). Yazıcı tüm ızgara noktalarını tek tek prob eder ve yüzey haritasını (mesh) hafızaya kaydeder. Bunu her baskı öncesi slicer başlangıç G-code’unuza ekleyin:

G28 ; Home
G29 ; Mesh oluştur

UBL kullanıyorsanız mesh’i EEPROM’a kaydedip her seferinde yalnızca G29 L1 ile yükleyebilirsiniz; bu daha hızlıdır.

Otomatik Seviyelemenin Manuel Seviyelemeye Göre Avantajları

• Zaman tasarrufu: Manuel seviyeleme her değişimde 5–10 dakika alırken prob saniyeler içinde 25 noktayı tarar.
• Daha yüksek doğruluk: İnsan gözü 0,05 mm’lik eğimi fark edemez; prob rutinleri 0,01 mm hassasiyete ulaşabilir.
• Isıya bağlı genleşme telafisi: Yatağı sıcakken prob edin; baskı da sıcakken yapılır, böylece ısısal genleşme de hesaba katılmış olur.
• Tutarlılık: Titreşim veya parça ağırlığından kaynaklanan yatak kaymaları mesh tarafından sürekli telafi edilir.
• Çok noktalı düzeltme: Manuel seviyeleme genellikle 3–4 köşeyi dener; mesh 25 veya daha fazla noktayı haritalandırır.

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Prob tetiklenmiyor

Pin bükülmüş veya takılı kalıyor olabilir. M280 P0 S10 ile pini manuel indirip M280 P0 S90 ile geri çekin. Yanıt vermiyorsa kablo bağlantısını kontrol edin.

Z offset sürekli kayıyor

M500 ile EEPROM’a kaydetmeyi unutmayın. Ayrıca bazı anakartlarda EEPROM boyutu yetersizdir; EEPROM_SETTINGS tanımlıyken derleme uyarısını inceleyin.

Mesh baskı sırasında uygulanmıyor

Slicer başlangıç G-code’unda M420 S1 veya G29 satırının G28‘den sonra geldiğini doğrulayın.

Sonuç

BLTouch veya CR Touch kurulumu, özellikle büyük formatlı veya camdan PETG basan kullanıcılar için oyun değiştirici bir yükseltmedir. İlk kurulum biraz teknik bilgi gerektirse de bir kez tamamlandığında manuel seviyelemeye bir daha dönmek istemezsiniz. Doğru Z offset ve uygun mesh boyutuyla her baskınızın ilk katmanı tereyağı gibi yatağa yapışacaktır.